Eigen cannabis kweken: wat mag (en niet) onder de Opiumwet

Veel mensen denken dat je in Nederland “gewoon” vijf wietplanten thuis mag hebben. Dat klopt niet helemaal. Kweken is en blijft verboden onder de Opiumwet; bij een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik kiest het Openbaar Ministerie (OM) er alleen voor om niet te vervolgen. Het verschil tussen “toegestaan” en “gedoogd” is juridisch groot en bepaalt wat er met u en uw planten gebeurt.

Wat de wet zegt

Artikel 3 van de Opiumwet verbiedt onder meer het telen, bereiden, bewerken, verkopen, vervoeren en aanwezig hebben van middelen op Lijst II. Cannabis in ruwe vorm, dus wiet (hennep) en hasjiesj, staat op die Lijst II (“softdrugs”). Het kweken van zelfs één plant valt daarmee onder een wettelijk verbod.

Belangrijk om te weten: niet alles wat van de plant komt, valt onder hetzelfde, lichtere regime. Geconcentreerde cannabis- of hennepolie, verkregen door extractie, staat op Lijst I, het regime voor harddrugs, met zwaardere straffen. Het gedoogbeleid voor enkele planten strekt zich daar niet toe uit (zie hieronder).

Het gedoogbeleid: maximaal vijf planten

Het OM legt zijn vervolgingsbeleid vast in de Aanwijzing Opiumwet. Daarin staat de kern: “Bij een hoeveelheid van 5 planten of minder wordt in beginsel aangenomen dat er geen sprake is van beroeps- of bedrijfsmatig handelen.” Deze situatie wordt behandeld als gering bezit voor eigen gebruik.

In de praktijk betekent dit dat de politie de planten in beslag neemt en de zaak doorgaans wordt afgedaan met een politiesepot (geen vervolging), op voorwaarde dat de bezitter vrijwillig afstand doet van het plantmateriaal. Doet u geen afstand, dan kan alsnog vervolging volgen.

Wanneer wordt het wél vervolgd: beroepsmatige indicatoren

De grens ligt niet alleen bij het aantal planten. De Aanwijzing kijkt naar drie factoren die teelt “beroeps- of bedrijfsmatig” maken:

Indicatoren van professionaliteit zijn onder meer kunstlicht (assimilatielampen), een geautomatiseerd bevloeiings- of ventilatiesysteem, koolstoffilters tegen geur, afgeschermde of speciaal ingerichte kweekruimten en gebruik van voedingsstoffen op grote schaal. Voldoet een teelt aan twee of meer van deze indicatoren, dan neemt het OM beroepsmatige teelt aan, óók bij vijf planten of minder. In dat geval is de teelt niet gedoogd en in beginsel altijd vervolgbaar.

Andere gevolgen: huur, energie en zorgverzekering

Het strafrecht is niet het enige risico. Een verhuurder kan bij hennepteelt in de woning de huurovereenkomst laten ontbinden; rechters wijzen ontruiming regelmatig toe, ook bij een kleine kwekerij, vanwege brand- en geuroverlast en aantasting van de woonomgeving. Dit civielrechtelijke spoor staat los van het strafrechtelijke gedoogbeleid. Daarnaast kunnen er gevolgen zijn voor energiecontracten (bij diefstal van stroom) en aansprakelijkheid bij schade.

Verschil met medicinale cannabis en CBD

Het gedoogkader voor thuiskweek staat los van legale routes. Medicinale cannabis is in Nederland alleen legaal via een recept en de apotheek, geleverd onder regie van het Bureau voor Medicinale Cannabis; zelf telen voor “medicinaal” gebruik valt daar niet onder en blijft verboden. Gedoogde CBD-producten met een zeer laag THC-gehalte vallen onder een ander kader dan zelfgekweekte cannabis of zelfgemaakte THC-olie.

Twijfelt u over uw situatie, raadpleeg dan een advocaat. De grens tussen “gedoogd” en “beroepsmatig” hangt af van concrete omstandigheden, en de gevolgen van een verkeerde inschatting kunnen zwaar zijn.