CBD-olie in Nederland: wat mag wel en niet

CBD-olie ligt in elke drogist en webshop, maar de juridische werkelijkheid is rommeliger dan de marketing suggereert. CBD (cannabidiol) is een niet-psychoactief bestanddeel van de hennepplant: je wordt er niet “high” van, anders dan van THC. Toch is CBD-olie in Nederland niet zonder meer “legaal” — het wordt gedoogd binnen strikte grenzen, valt deels onder drugswetgeving en deels onder levensmiddelenrecht, en verkopers mogen er wettelijk vrijwel niets gezondheidskundigs over beweren. Deze pagina zet de stand van 2025–2026 op een rij en scheidt de juridische feiten van de bewijsvraag: werkt het eigenlijk?

Gedoogd, niet “legaal”

In Nederland valt elk hennepextract in beginsel onder de Opiumwet, en CBD-olie is een hennepextract. De praktijk-uitzondering: zolang het THC-gehalte 0,05% of lager is, wordt verkoop van CBD-olie gedoogd en wordt er niet actief gehandhaafd. Die 0,05%-grens is strenger dan de EU-norm van 0,3% THC die geldt voor de hennepplant op het veld (die teeltnorm is per 1 januari 2023 verhoogd van 0,2% naar 0,3%) — en komt uit handhavingspraktijk, niet uit een expliciet wetsartikel. “Gedoogd” betekent dus: technisch verboden, in de praktijk getolereerd onder voorwaarden. Boven 0,05% THC is het product juridisch gewoon een drug.

De EU-laag: vrij verkeer én novel food

Twee Europese sporen bepalen mee wat mag. Ten eerste oordeelde het Hof van Justitie van de EU in 2020 (zaak C-663/18, “Kanavape”) dat CBD geen verdovend middel is in de zin van de VN-verdragen, en dat een lidstaat de verkoop van legaal in een andere lidstaat geproduceerde CBD niet zomaar mag verbieden. Dat verklaart waarom CBD breed verkrijgbaar is.

Ten tweede staat CBD-extract op de EU-lijst van novel foods: nieuwe voedingsmiddelen zonder aangetoonde geschiedenis van veilig gebruik. Zulke producten mogen pas op de markt na goedkeuring door de Europese Commissie. Tot op heden is geen enkel CBD-extract als novel food goedgekeurd; de ruim 200 aanvragen liggen al jaren bij EFSA. In een geactualiseerde veiligheidsbeoordeling (concept september 2025, definitief begin 2026) stelde EFSA een voorlopig veilig inname-niveau vast van 0,0275 mg CBD per kg lichaamsgewicht per dag — ongeveer 2 mg per dag voor een volwassene van 70 kg. Voor mensen jonger dan 25, zwangeren, vrouwen die borstvoeding geven en mensen die medicijnen gebruiken, kon EFSA de veiligheid niet vaststellen. Er blijven datahiaten over effecten op lever, hormoonhuishouding, zenuwstelsel en voortplanting.

NVWA: geen gezondheidsclaims

Voor levensmiddelen — en daar valt verkochte CBD-olie onder — zijn medische claims altijd verboden (artikel 7 Verordening (EU) 1169/2011 en de Geneesmiddelenwet). Gezondheidsclaims mogen alleen als ze Europees zijn goedgekeurd; voor CBD bestaat geen goedgekeurde claim. De NVWA handhaaft hierop. Beweringen als “helpt bij pijn”, “vermindert angst” of “tegen ontsteking” op een CBD-product zijn dus niet toegestaan, ook niet verpakt als klantenverhaal of doorlink. Dit is precies waarom serieuze verkopers niets over werking durven te zeggen — en waarom de bewijsvraag los staat van de verkoop.

Werkt het? Eerlijk per indicatie

Hier is het cruciale onderscheid: vrijwel al het sterke bewijs gaat over farmaceutische, vaak hooggedoseerde of THC-houdende producten — niet over de laaggedoseerde CBD-olie uit de winkel.

Voor epilepsie is het bewijs hard: in de Dravet-trial (Devinsky, NEJM 2017) daalde de frequentie van convulsieve aanvallen van mediaan 12,4 naar 5,9 per maand met CBD, tegenover nauwelijks verandering met placebo; bij Lennox-Gastaut daalden de “drop seizures” met ruim 40% versus circa 17% placebo (NEJM 2018). Maar dat zijn doses tot 20 mg per kg per dag — tientallen malen hoger dan in winkel-CBD, en als geregistreerd geneesmiddel onder medisch toezicht.

Voor pijn is het beeld nuchterder. De Cochrane-review van Mücke (2018) over cannabis-middelen bij chronische zenuwpijn vond een number-needed-to-treat van 20 voor 50% pijnverlichting, maar een number-needed-to-harm van 25, met overwegend lage tot zeer lage bewijszekerheid; de auteurs concludeerden dat de mogelijke baten kunnen wegvallen tegen de schade. De NASEM-review (2017) zag “substantieel” bewijs voor chronische pijn, MS-spasticiteit en chemo-misselijkheid — maar telkens voor cannabis of THC-houdende cannabinoïden, niet voor losse CBD. Voor angst en slaap gebruiken studies doorgaans honderden milligrammen; bij de paar milligram in winkelproducten ontbreekt overtuigend bewijs.

En de rest van de cannabinoïden?

Het veld verandert snel. Andere “legale highs” worden actief verboden: HHC (hexahydrocannabinol) is per 28 januari 2026 toegevoegd aan Lijst I van de Opiumwet (harddrugs), na internationale besluitvorming. CBD zelf blijft gedoogd, maar de novel food-onzekerheid en de strengere EFSA-veiligheidssignalen kunnen de markt de komende jaren verder inperken.