THC/CBD-verhouding en wat de Bedrocan-varianten betekenen
THC:CBD-verhouding en de vijf Bedrocan/BMC-variëteiten uitgelegd: wat de ratio doet, welke oliën apotheken maken en wat dat betekent voor je dosering.
Kort: wat zegt het bewijs?
De vijf BMC-variëteiten (Bedrocan, Bedrobinol, Bediol, Bedica, Bedrolite) verschillen sterk in THC- en CBD-gehalte; die samenstelling, en de concentratie van de olie die de apotheek ervan maakt, bepalen de dosering.
CBD kan acute, ongewenste effecten van THC zoals angst en psychose-achtige verschijnselen deels dempen, maar het bewijs hiervoor is gemengd en niet consistent.
Voor chronische neuropathische pijn is er geen duidelijk bewijs dat THC-dominante, gebalanceerde of CBD-dominante cannabismedicijnen beter werken dan placebo; de zekerheid van het bewijs is zeer laag tot matig.
Bij mensen zonder cannabis-ervaring wordt gestart met een laag-THC product (vaak Bediol-olie) en langzaam opgebouwd op geleide van effect en bijwerkingen ('start low, go slow').
Niet elke “cannabisolie” is hetzelfde. Of een product vooral THC, vooral CBD of een mengsel van beide bevat, bepaalt voor een groot deel wat je ervan merkt en hoe je het doseert. In Nederland levert het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC) vijf gestandaardiseerde variëteiten met sterk uiteenlopende THC:CBD-verhoudingen, waarvan een aantal apotheken oliën maakt. Hieronder wat die verhouding doet, welke officiële producten er zijn en wat dat betekent voor de dosering.
Wat de THC:CBD-verhouding doet
THC (tetrahydrocannabinol) is het psychoactieve bestanddeel: het veroorzaakt het “high”-gevoel en is verantwoordelijk voor de meeste bijwerkingen, zoals duizeligheid, sufheid, hartkloppingen en verminderde rijvaardigheid. CBD (cannabidiol) werkt niet psychoactief en geeft geen roes.
De verhouding tussen beide is meer dan een optelsom. CBD grijpt onder andere aan op de 5-HT1A-receptor en werkt als negatieve allosterische modulator van de CB1-receptor, waardoor het de acute effecten van THC kan beïnvloeden. Een systematische review van Freeman en collega’s (16 studies, 466 deelnemers) vond dat CBD het meest gerapporteerde effect had om intense angst- en psychose-achtige reacties van THC te dempen, maar de resultaten waren nadrukkelijk gemengd: niet in alle studies en niet bij alle doseringen werd dit gezien.
✖ Mythe: CBD heft THC volledig op
CBD kan ongewenste THC-effecten deels temperen, maar het maakt THC niet onschadelijk en neemt de psychoactiviteit niet weg. Een gebalanceerde olie blijft een THC-houdend geneesmiddel met effect op alertheid en rijvaardigheid.
De vijf BMC-variëteiten
Het BMC levert vijf gestandaardiseerde variëteiten. “Gestandaardiseerd” betekent dat elke charge gecontroleerd dezelfde hoeveelheid THC en CBD bevat en getest is op zware metalen en verontreiniging, zodat een arts gericht kan doseren.
| Variëteit | THC (circa) | CBD (circa) | Type |
|---|---|---|---|
| Bedrocan | 22% | minder dan 1% | sativa |
| Bedrobinol | 13,5% | minder dan 1% | sativa |
| Bedica | 14% | minder dan 1% | indica |
| Bediol | 6,3% | 8% | sativa |
| Bedrolite | minder dan 1% | 7,5% | sativa |
Bediol is de gebalanceerde variant en vaak de eerste keuze voor wie geen ervaring heeft, omdat de bijwerkingen milder zijn. Bedrolite is in de praktijk vrijwel “THC-vrij” en wordt gebruikt als het roeseffect ongewenst is. Bedica is de enige indica-variëteit. Prijs sinds 1 februari 2026: 35 euro per 5 gram.
Van bloem naar gestandaardiseerde olie
Drie apotheken (Transvaal Bereidingsapotheek in Den Haag, Clinical Cannabis Care en Verenigde Apotheken Limburg) maken uit deze variëteiten gestandaardiseerde oliën op recept. De Transvaal-bijsluiter noemt onder meer Bedrocan- en Bedica-oliën in 2%, 5% en 10% THC, Bediol-olie in 1,3% THC met 2% CBD en in 2,8% THC met 4% CBD, Bedrolite-olie in 2% en 10% CBD, en gecombineerde oliën zoals 10% THC met 5% CBD.
De olie wordt onder de tong gedruppeld en daar ongeveer een minuut vastgehouden voordat je doorslikt. Eén druppel is ongeveer 0,025 ml; de concentratie bepaalt hoeveel werkzame stof er per druppel in zit. Een druppel 10%-olie levert dus veel meer THC dan een druppel 2%-olie, en daarom horen bij sterkere oliën lagere maximale druppelaantallen.
ℹ️ Drie verschillende producten - niet verwisselen
Gedoogde CBD-olie uit de winkel (THC minder dan 0,05%) is géén geneesmiddel. Medicinale cannabisolie van het BMC is gestandaardiseerd, op recept en kan veel THC bevatten. Zelfgemaakte RSO- of straatolie is ongereguleerd, niet getest op samenstelling en illegaal.
Gevolgen voor de dosering
Omdat de variëteiten zo verschillen in samenstelling, is de keuze van variëteit en olie feitelijk al een dosisbeslissing. De algemene werkwijze is “start low, go slow”: laag beginnen en langzaam ophogen op geleide van effect en bijwerkingen. De Transvaal-bijsluiter adviseert bijvoorbeeld te starten met 3 keer daags 2 druppels (samen 0,05 ml) en elke 2 dagen met 2 druppels per inname te verhogen; het maximum verschilt per sterkte (van circa 30 druppels bij zwakke tot circa 10 druppels bij sterke olie, 3 keer daags).
Het NHG adviseert in de palliatieve fase eveneens laag te starten, sublinguaal 2 tot 3 keer daags 1 tot 2 druppels, en wijst Bediol (de 1,3% THC met 2% CBD-olie) aan als product waarmee de meeste ervaring is opgedaan. De optimale dosis verschilt sterk per persoon; bij onvoldoende effect kan worden overgestapt op een hogere THC-sterkte of een andere verhouding.
Wat zegt het bewijs over werkzaamheid
Hier past nuchterheid. Een geactualiseerde Cochrane-review uit januari 2026 (21 studies, ruim 2.100 deelnemers) vond geen duidelijk bewijs dat THC-dominante, gebalanceerde of CBD-dominante cannabismedicijnen chronische neuropathische pijn beter verlichten dan placebo. Bij gebalanceerde THC/CBD-middelen werden kleine verbeteringen gemeld, maar die waren niet klinisch betekenisvol, en de zekerheid van het bewijs was zeer laag tot matig.
✔ Eerlijk over onzekerheid
Het invloedrijke NASEM-rapport (2017) concludeerde dat er “substantieel bewijs” is dat cannabis chronische pijn bij volwassenen vermindert. De recentere, methodologisch strengere Cochrane-review is voorzichtiger. Dat verschil illustreert dat de bewijsbasis nog zwak en in beweging is - en dat dosering en variëteitkeuze altijd samen met arts en apotheek horen plaats te vinden.
Bronnen
- [1] Bureau voor Medicinale Cannabis (2026). Producten - medicinale cannabis (Bedrocan, Bedrobinol, Bediol, Bedica, Bedrolite). cannabisbureau.nl (Rijksoverheid). https://www.cannabisbureau.nl/patienteninformatie/producten
- [2] Bureau voor Medicinale Cannabis (2026). Cannabisolie. cannabisbureau.nl (Rijksoverheid). https://www.cannabisbureau.nl/patienteninformatie/cannabisolie
- [3] Transvaal Bereidingsapotheek (2024). Bijsluiter medicinale cannabisolie. transvaalapotheek.nl. https://transvaalapotheek.nl/cannabis/bijsluiter-medicinale-cannabisolie/Concrete startdosis (3x daags 2 druppels = 0,05 ml sublinguaal), opbouw elke 2 dagen, maximumdoseringen per olie-sterkte, rijverbod eerste 2 weken.
- [4] Freeman AM, Petrilli K, Lees R, Hindocha C, Mokrysz C, Curran HV, Saunders R, Freeman TP (2019). How does cannabidiol (CBD) influence the acute effects of delta-9-tetrahydrocannabinol (THC) in humans? A systematic review. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 107:696-712. doi:10.1016/j.neubiorev.2019.09.036
- [5] Ateş G, Welsch P, Klose P, Phillips T, Lambers B, Häuser W, Radbruch L (2026). Cannabis-based medicines for chronic neuropathic pain in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD012182.pub3. doi:10.1002/14651858.CD012182.pub3
- [6] National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine (2017). The Health Effects of Cannabis and Cannabinoids: The Current State of Evidence and Recommendations for Research. National Academies Press, Washington DC. https://nap.nationalacademies.org/resource/24625/Cannabis_committee_conclusions.pdfConcludeert 'substantial evidence' voor cannabis/cannabinoiden bij chronische pijn bij volwassenen.
- [7] Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) (2023). Handreiking Proefbehandeling cannabis in de palliatieve fase voor huisartsen. nhg.org. https://www.nhg.org/praktijkvoering/palliatieve-zorg/cannabis-palliatieve-fase/Startdoses voor olie/thee/verneveling, advies te starten met laag THC-gehalte (bijv. 1,3%), langzaam ophogen op geleide van effect; onzekerheid over klinisch relevant effect.