Medicinale cannabis meenemen naar Canada: verbod geldt ook daar

Canada was in 2018 het eerste grote land dat recreatief cannabisgebruik federaal legaliseerde — maar wie dénkt dat die legalisering ook geldt voor invoer vanuit Nederland, staat voor een onaangename verrassing aan de grens. Invoer van cannabis blijft verboden, ook voor patiënten met een geldig recept.

Hoe zit de Canadese wet in elkaar?

Canada legaliseerde recreatief cannabis via de Cannabis Act (SC 2018, c. 16). Binnenlands mogen volwassenen (18–21 jaar afhankelijk van de provincie) maximaal 30 gram gedroogde cannabis bij zich hebben en cannabis kopen in gelicenseerde winkels.

Invoer en uitvoer zijn een heel ander verhaal. Artikel 62 van de Cannabis Act verbiedt het invoeren of uitvoeren van cannabis zonder een expliciet vergunning of vrijstelling van Health Canada. Die vergunningen zijn primair bedoeld voor gelicenseerde producenten, niet voor individuele reizigers. De Canada Border Services Agency (CBSA) hanteert daardoor een eenvoudige vuistregel: breng geen cannabis Canada in of Canada uit.

Dit verbod geldt ongeacht:

• de hoeveelheid (ook één druppel olie)
• of cannabis in het land van herkomst legaal is
• of u een buitenlands medisch recept heeft
• of u naar een provincie reist waar cannabis vrij verkrijgbaar is

De Schengenverklaring: wat dekt die wel en niet?

Nederlandse patiënten die op recept medicinale cannabis gebruiken kunnen via het CAK (Centraal Administratie Kantoor) twee soorten verklaringen aanvragen:

Beide documenten leggen vast dat u als patiënt een gecontroleerde stof meeneemt voor eigen gebruik en zijn bedoeld om u door de Nederlandse douane te helpen. Ze geven geen enkel invoerrecht in Canada. De CBSA beoordeelt invoer uitsluitend op basis van de Canadese Cannabis Act — buitenlandse verklaringen zijn in die beoordeling irrelevant.

Wanneer mag het wél? Twee uitzonderingen

1. Travel class exemption (Sativex en Epidiolex)

Marktgekeurde geneesmiddelen die cannabis als werkzame stof bevatten — in de praktijk Sativex (nabiximols) en Epidiolex (cannabidiol) — vallen onder een zogenoemde travel class exemption. U mag deze middelen Canada invoeren als u:

• een geldig recept meeneemt
• de producten bij de CBSA actief declareert
• niet meer dan een redelijke persoonlijke hoeveelheid bij u heeft

Bedrocan-bloem, cannabisolie uit de apotheek, THC-olie of zelfbereide producten vallen niet onder deze vrijstelling.

2. Individuele vrijstelling van Health Canada

In uitzonderlijke gevallen — denk aan palliatieve zorg of deelname aan een klinische studie — kan Health Canada een individuele vrijstelling verlenen op grond van artikel 140 van de Cannabis Act. Health Canada verleent deze vrijstellingen alleen in rare and exceptional circumstances en op verzoek. Vraag tijdig aan via cannabis-exemption@hc-sc.gc.ca als u meent in aanmerking te komen.

Gevolgen als de CBSA cannabis vindt

Reizigers die zonder geldige vrijstelling cannabis bij zich hebben, riskeren:

• Administratieve boete: CAD 200 tot CAD 2.000, direct opgelegd door de grensofficier
• Inbeslagname van het product
• Strafrechtelijke vervolging: tot 5 jaar gevangenis onder de Customs Act, tot 14 jaar gevangenis onder de Cannabis Act

Een strafblad kan gevolgen hebben voor toekomstige visumverlening en toegang tot Canada en andere landen.

Wat kunt u als patiënt wél doen?

Cannabis kopen in Canada

Canada heeft een uitgebreid netwerk van gelicenseerde dispensaries. Toeristen mogen als volwassene legaal cannabis kopen. Houd rekening met provinciale leeftijdsgrenzen (18 in Alberta, 19 in de meeste provincies, 21 in Quebec). Dit is uiteraard recreatief cannabis, niet uw specifieke apotheekmedicatie.

Medisch cannabisprogramma Canada

Patiënten die langer in Canada verblijven kunnen zich aanmelden bij een Canadees Health Canada-erkend medisch cannabisprogramma. Dit vereist een medische beoordeling door een Canadese arts of nurse practitioner.

Bespreek alternatieven met uw arts

Onderbreekt u tijdelijk uw behandeling, of zijn er alternatieve (niet-cannabis) geneesmiddelen voor uw klacht die u in Canada wél gewoon kunt invoeren? Bepreek dit vóór vertrek met uw voorschrijvend arts.

Samenvatting

Canada is op papier een van de meest progressieve landen als het om cannabis gaat — maar juist dáár geldt: invoer van elders is verboden. Voor de Nederlandse patiënt betekent dit dat de Schengenverklaring en het apotheekrecept niet volstaan. Sativex- en Epidiolex-gebruikers hebben een relatief eenvoudige uitzondering; alle anderen moeten hun medicatie thislaten of ruim vóór de reis een individuele vrijstelling aanvragen bij Health Canada.