Cannabis rond operatie en anesthesie: wat de richtlijn adviseert
Wat ASRA (2023) en APSF (2025/26) adviseren over cannabisgebruik rond operatie: screenen, electieve OK uitstellen, anesthesie- en pijnrisico.
Kort: wat zegt het bewijs?
De eerste Amerikaanse perioperatieve richtlijn (ASRA 2023) adviseert om alle chirurgische patienten voor de operatie te screenen op cannabisgebruik (type product, route, hoeveelheid, frequentie en tijdstip laatste gebruik).
ASRA adviseert electieve chirurgie uit te stellen bij acute intoxicatie of verminderde wilsbekwaamheid, en minimaal 2 uur na het roken van cannabis te wachten vanwege verhoogd risico op acuut myocardinfarct.
Regelmatige cannabisgebruikers hebben vaak hogere doses anesthetica (propofol, inhalatie-anesthetica) nodig en rapporteren postoperatief meer pijn en meer opioidgebruik.
Steeds meer mensen gebruiken cannabis, op recept (medicinale THC-olie of Bedrocan-bloemen via de apotheek) of buiten medisch verband. Dat roept een praktische vraag op: wat betekent dit als u een operatie onder narcose ondergaat? Sinds 2023 bestaan hiervoor voor het eerst formele adviezen. De Amerikaanse beroepsvereniging ASRA publiceerde de eerste perioperatieve consensusrichtlijn, en de Anesthesia Patient Safety Foundation (APSF) actualiseerde dit in 2025. Nederland heeft (nog) geen eigen richtlijn; deze internationale adviezen vormen de beste beschikbare leidraad.
ℹ️ Belangrijkste boodschap
Wat de richtlijn adviseert
De ASRA-richtlijn bevat 21 aanbevelingen voor de fase voor, tijdens en kort na de operatie. De vier sterkste (graad A) aanbevelingen draaien om informatie verzamelen en risicobeperking. De kern:
1. Screenen op gebruik
Alle patienten die anesthesie krijgen, moeten vooraf gevraagd worden naar cannabisgebruik: welk product, welke toedieningsvorm (roken, verdampen, olie, eetbaar), hoeveel, hoe vaak en wanneer voor het laatst. Onderzoek laat zien dat gebruikers vaak niet uit zichzelf gevonden worden; gestructureerd uitvragen verhoogt de herkenning aanzienlijk.
2. Electieve operatie zo nodig uitstellen
Een geplande (niet-spoed) ingreep wordt uitgesteld bij acute intoxicatie of verminderde wilsbekwaamheid op de operatiedag. Daarnaast adviseert ASRA om minimaal 2 uur na het roken van cannabis te wachten, omdat roken hartslag en bloeddruk tijdelijk verhoogt en in zeldzame gevallen het risico op een acuut hartinfarct rond de operatie verhoogt.
⚠️ Uitstel is niet automatisch
3. Aangepaste anesthesie
Regelmatige gebruikers blijken in de praktijk vaak meer anestheticum nodig te hebben. De APSF-update wijst op verhoogde behoefte aan propofol, inhalatie-anesthetica en sedativa zoals fentanyl en midazolam. Cannabis kan verder de luchtwegprikkelbaarheid verhogen (kans op bronchospasme) en het hart- en vaatstelsel beinvloeden (tachycardie, bloeddrukschommelingen). THC en CBD worden via lever-enzymen (cytochroom P450) afgebroken, wat in theorie interacties met andere medicatie kan geven.
4. Bloedingsrisico en pijn na de operatie
Over een verhoogd bloedingsrisico is het bewijs beperkt en niet eenduidig; de richtlijn benoemt het als aandachtspunt, niet als bewezen feit. Wel consistent is dat regelmatige gebruikers postoperatief vaak hogere pijnscores rapporteren en meer opioiden gebruiken, niet minder. Daarom wordt multimodale pijnbestrijding aanbevolen. Bij zwaar gebruik kunnen na het stoppen onthoudingsverschijnselen optreden (prikkelbaarheid, angst, slaapproblemen), meestal 1-2 dagen na de laatste inname.
Hoe sterk is het bewijs?
✔ Eerlijke weging
De adviezen zijn dus voorzichtig en gericht op veiligheid bij onzekerheid, niet op bewezen genezing of bewezen schade. Veel berust op fysiologisch redeneren en kleinere studies.
Nederlandse context
Het is belangrijk te weten welk product u gebruikt. Gedoogde CBD-olie (THC onder 0,05%) verschilt juridisch en farmacologisch sterk van medicinale THC-olie op recept en van illegale, ongereguleerde straat- of RSO-olie met onbekende sterkte. Geconcentreerde cannabis-/hennepolie en geisoleerde of synthetische THC vallen onder Opiumwet Lijst I; alleen ruw plantmateriaal (wiet, hasj) staat op Lijst II. Voor de anesthesioloog maakt het verschil hoe sterk en hoe gestandaardiseerd uw product is.
Praktisch advies
- Meld uw gebruik bij het preoperatieve gesprek, eerlijk en volledig.
- Vraag of en hoe u rond de ingreep moet minderen of pauzeren.
- Rook op de operatiedag niet.
- Bespreek vooraf een pijnplan als u regelmatig gebruikt.
Overleg altijd met uw eigen behandelteam; bovenstaande is algemene voorlichting, geen individueel medisch advies.
Bronnen
- [1] Shah S, Schwenk ES, Sondekoppam RV, et al. (2023). ASRA Pain Medicine consensus guidelines on the management of the perioperative patient on cannabis and cannabinoids. Regional Anesthesia & Pain Medicine 48(3):97-117. doi:10.1136/rapm-2022-104013
- [2] Shah S, Schwenk ES, Narouze S. (2023). ASRA Pain Medicine consensus guidelines on the management of the perioperative patient on cannabis and cannabinoids: an infographic. Regional Anesthesia & Pain Medicine 48(3):119. doi:10.1136/rapm-2022-104193
- [3] American Society of Regional Anesthesia and Pain Medicine (ASRA) (2023). All Patients Should be Screened for Cannabis Use Before Surgery, First U.S. Guidelines Recommend. ASRA News. https://asra.com/news-publications/asra-update-item/asra-updates/2023/01/03/all-patients-should-be-screened-for-cannabis-use-before-surgery-first-u.s.-guidelines-recommend
- [4] Irvine D, et al. (2026). Cannabis and Anesthesia: A 2025 Update on Perioperative Considerations. APSF Newsletter 41(1). https://www.apsf.org/article/cannabis-and-anesthesia-a-2025-update-on-perioperative-considerations/
- [5] Stover J, Sabol VK, Eastman A, Simmons VC. (2023). Preoperative preparation and guidelines for cannabis-using patients undergoing elective surgery. Journal of PeriAnesthesia Nursing 38(4):560-563. doi:10.1016/j.jopan.2022.10.002