Cannabis en je verzekering: levens- en AOV-polis

Cannabis en verzekeringen — dat is een combinatie die vaker dan verwacht tot problemen leidt. Of het nu gaat om een overlijdensrisicoverzekering voor een hypotheek, een AOV als zzp’er of een reisverzekering: cannabisgebruik kan de acceptatie, de premie en de uitkeringsbeslissing beïnvloeden. Op deze pagina staat wat je moet weten over de meldingsplicht, hoe verzekeraars recreatief en medicinaal gebruik beoordelen, en wat de risico’s zijn van verzwijging.

Mededelingsplicht: de wettelijke basis

Bij het afsluiten van een verzekering geldt op grond van artikel 7:928 van het Burgerlijk Wetboek een mededelingsplicht: je moet alles opgeven wat je weet of behoort te weten en waarvan redelijkerwijs kan worden aangenomen dat het de acceptatiebeslissing van de verzekeraar beïnvloedt. Verzekeraars leggen dit vast in een gezondheidsverklaring met directe vragen over leefstijl en aandoeningen.

Vrijwel alle grote levensverzekeraars stellen in die verklaring vragen over drugs- en alcoholgebruik. De gebruikelijke formulering is: “Gebruikt u drugs, of heeft u dat gedaan? Zo ja, welke drugs en hoe lang?”. Cannabis valt hier expliciet onder, ook als je het alleen incidenteel gebruikt of als medicinaal middel op recept.

Overlijdensrisicoverzekering: cannabis = roken?

Bij een overlijdensrisicoverzekering (ORV) — bijvoorbeeld gekoppeld aan een hypotheek — bepaalt je risicoprofiel de premie. Meerdere grote verzekeraars hanteren de lijn dat cannabisroken gelijkgesteld wordt aan tabaksroken, ook als je geen tabak gebruikt. Dit heeft directe gevolgen voor de premie: rokers betalen significant meer dan niet-rokers.

Meld je het cannabisgebruik niet terwijl je het wel gebruikt, dan loop je het risico dat de uitkering bij overlijden wordt gereduceerd — in sommige polissen tot 50% van het verzekerd bedrag — of volledig wordt geweigerd als er sprake is van opzettelijke verzwijging.

Hoe beoordelen verzekeraars de hoeveelheid?

Er bestaat geen wettelijke uniforme norm. Iedere maatschappij hanteert eigen acceptatiecriteria. In de praktijk wordt onderscheid gemaakt tussen:

AOV: arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zzp’ers

Voor zzp’ers is de arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) de meest gevoelige polis als het om cannabisgebruik gaat. Verzekeraars beoordelen bij acceptatie het volledige gezondheids- en leefstijlprofiel. Mogelijke uitkomsten bij (actief) cannabisgebruik:

• Normale acceptatie — bij incidenteel gebruik zonder aantoonbare gezondheidsschade
• Premieopslag — hoger risico door leefstijlfactor
• Partiële uitsluiting — bv. arbeidsongeschiktheid door psychische klachten die met cannabisgebruik in verband worden gebracht
• Weigering — bij zwaar gebruik, verslaving of een relevant psychiatrisch beeld

Wat de rechter zegt over verzwijging bij AOV

Rechtbanken hebben zich meerdere keren uitgesproken over de grens tussen verzwijging en opzet:

• Rb. Den Haag (2012): Iemand had bij zijn AOV-aanvraag ontkend ooit drugs te hebben gebruikt. Later bleek hij tijdens zijn studietijd cannabis en cocaïne te hebben gebruikt. De rechtbank oordeelde dat er sprake was van opzet tot misleiding; Aegon hoefde niet uit te keren.

• Hof Leeuwarden (2011): Een verzekerde verzweeg een drugsverleden bij het aangaan van een verzekering. Het hof wees buitengerechtelijke kosten van de verzekerde af vanwege de schending van de mededelingsplicht.

• Rb. Noord-Brabant (2025): Een 55-jarige zzp’er had vraag 7 van de gezondheidsverklaring over drugsgebruik met “nee” beantwoord, op advies van zijn verzekeringsmakelaar. Hij had al ongeveer vijf jaar geen drugs meer gebruikt. De rechtbank oordeelde dat de AOV-verzekeraar de polis onterecht had beëindigd: er was geen bewijs van opzet tot misleiding, en het verleden drugsgebruik was inmiddels niet meer actueel.

De drie uitspraken samen laten zien dat de rechter kijkt naar (1) hoe recent het gebruik was, (2) of de vraagstelling ondubbelzinnig was, en (3) of er aantoonbare intentie tot bedrog bestond.

Reisverzekering en cannabis

Een reisverzekering vergoedt medische kosten in het buitenland, maar de meeste polissen hebben een uitsluitingsclausule voor schade of kosten die voortvloeien uit gebruik van bedwelmende middelen, waaronder drugs. Als je medicinale cannabis gebruikt en in het buitenland medische hulp nodig hebt als gevolg van of mede door dat gebruik, kan de verzekeraar weigeren te vergoeden.

Los van de verzekeringskwestie geldt bij het meenemen van medicinale cannabis naar het buitenland een aparte regelgeving: cannabis valt onder de Opiumwet Lijst I en je hebt voor grensoverschrijdend vervoer in Schengenlanden een officiële medische verklaring (Schengenverklaring, aan te vragen via het CAK) nodig. Die verklaring raakt niet aan de polisvoorwaarden, maar maakt het bezit legaal tijdens de reis.

Medicinaal vs. recreatief: maakt het verschil?

In juridische zin is geconcentreerde THC-/cannabisolie Opiumwet Lijst I, of je het nu recreatief of medicinaal gebruikt. Medicinale cannabis op recept via een Nederlandse apotheek is de enige legale route. Dit onderscheid is relevant voor de verzekeraar:

• Medicinaal op recept: Er is een arts bij betrokken, er is een diagnose, er is een geregistreerd middel (Bedrocan-flos, apotheekbereide olie). Verzekeraars beoordelen dan primair de onderliggende aandoening.
• Illegale of gedoogde olie (inclusief RSO, zelfbereide olie): Geen recept, geen arts, hogere juridische en medische onzekerheid. Verzekeraars beschouwen dit als ongecontroleerd middelengebruik.

Dat verschil is niet wettelijk vastgelegd in acceptatierichtlijnen — iedere verzekeraar mag zijn eigen beleid voeren — maar in de praktijk is een recept een relevante context voor de medische beoordelaar.

Wat kun je zelf doen?

1. Vul de gezondheidsverklaring altijd eerlijk in. Bij twijfel over wat je moet melden, neem contact op met de medisch adviseur van de verzekeraar of een onafhankelijk verzekeringsadviseur.

2. Vraag bij meerdere maatschappijen een offerte aan. Acceptatiebeleid verschilt sterk per verzekeraar; de ene weigert waar de andere een beperkte premieopslag vraagt.

3. Laat medicinaal gebruik onderbouwen door je arts. Een duidelijke diagnose en een recept bieden context. Vraag je behandelend arts of huisarts om een begeleidend schrijven als je verwacht dat de verzekeraar vragen stelt.

4. Bij onterechte weigering: dien een klacht in bij de verzekeraar zelf, daarna bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Als er sprake is van een onterechte beroep op verzwijging, kan een rechtszaak zinvol zijn — zie de Noord-Brabant-uitspraak uit 2025.

5. Controleer uw bestaande polissen als u recentelijk bent begonnen met medicinale cannabis. Een lopende polis heeft doorgaans geen (her)meldingsplicht voor nieuwe aandoeningen of behandelingen, tenzij de polisvoorwaarden dat expliciet vereisen.